فام‌نیوز- عضو کمیسیون اجتماعی مجلس افزایش بهره‌وری شرکت‌های زیرمجموعه صندوق‌های بازنشستگی را اولویت اول این صندوق‌ها هنوان کرد و گفت که در حال حاضر پایین بودن سن بازنشستگی موجب بهم خوردن تعادل میان منابع و مصارف صندوق‌ها شده است.

ناهید تاج‌الدین در یادداشتی که در اختیار «فام‌نیوز» گذاشت، نوشت: فراوان از مشکلات صندوق‌های بازنشستگی و بحران‌های پیش روی آن گفته شده و شنیده‌ایم، برخی از این مشکلات ریشه‌ای ست و رفع آن نیازمند تغییر راهبردهاست اما برخی از این مشکلات نیز روبنایی‌ست و رفع آن نیازمند تغییر راهکارها و تحرک بدنه مدیریتی‌ست.

یکی از مشکلات راهبردی صندوق‌های بازنشستگی مسئله پوشش حمایتی یا نسبت پشتیبانی در این صندوق‌هاست، پوشش حمایتی در واقع نسبت تعداد شاغلین(کسورپرداز) به تعداد مستمری بگیران(اصلی)‌ست، این نسبت برای یک صندوق پایدار باید حداقل پنج باشد یعنی در یک صندوق پایدار باید حداقل پنج برابر افرادی که مستمری بگیر هستند ما افرادی را داشته باشیم که کسورپردازند و حق بیمه به صندوق پرداخت می‌کنند.

آمار حاکی‌ست که در حال حاضر صندوق تامین اجتماعی بیش از ۱۳ میلیون بیمه پرداز دارد که در مقابل آن به نزدیک ۳ میلیون نفر باید بازنشستگی پرداخت کند در حالیکه در حالت طبیعی برای پرداخت بازنشستگی به سه میلیون نفر باید پنج برابر یعنی حداقل پانزده میلیون نفر بیمه پرداز وجود داشته باشد و همین اختلاف در حال حاضر تبدیل به یک بحران راهبردی شده است.

این وضعیت حاصل پیر شدن جمعیت فعال کشور است و همزمان با پدیده سالمندی بیشتر هم می‌شود.

همانطور که می‌دانید میانگین سن بازنشستگی در ایران ۵۱ سال است در حالی‌که متوسط سن بازنشستگی در بسیاری از کشورها ۶۰ تا ۶۵ سال است.

از طرفی در ایران شاخص امید به زندگی ۷۶ سال است و این باعث شده صندوق‌های بازنشستگی برای مدت زمان طولانی یعنی دست‌کم بیش از ۲۶ سال مجبور باشند بدون آنکه از یک نفر درآمدی داشته باشند به او حقوق پرداخت کنند.

به این ارقام بیفزایید مواردی چون بازنشستگی پیش از موعد را چراکه طبق آمار؛ ۶١ درصد بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی را بازنشستگان عادی و ٣٩ درصد را بازنشستگان پیش از موعد تشکیل می‌دهند.

از طرف دیگر در سازمان تامین اجتماعی به عنوان متولی کلان این امر مصارف بیش از پنج برابر منابع بوده و از همین روی شاهد آن بوده‌ایم که در صندوق‌های بازنشستگی نیز تعادل میان منابع و مصارف بهم خورده، این صندوق‌ها الان بیش از هفتاد درصد منابع خود را طریق بودجه عمومی دولت تامین ‌می‌کند چون ورودی این صندوق‌ها کفاف خروجی را نمی‌دهد. این را بگذارید در کنار مدیریت ناصحیح منابع درآمدی در این صندوق‌ها و نیز بدهی دولت به آنها، با این اوصاف معلوم است که وضع این صندوق‌ها در گذار زمان بحرانی شود.

انچه به نظر من می‌رسد اینست که این مشکل باید به شکل ملی و فرابخشی حل شود و در این زمینه البته کارگروه ویژه‌ای متشکل از کمیسیون‌های اجتماعی و بهداشت و درمان به منظور بررسی طرح یک فوریتی توانمندسازی و ارتقای سطح مدیریت بیمه‌های بازنشستگی کشور در مجلس نیز شکل گرفته و تاکنون این کارگروه جلسات متعددی را با مسئولان مربوطه برگزار کرده و مطالباتی که این صندوق‌ها از دولت داشته را به طور جدی پیگیری می‌کند.

ضمن آنکه ما نیازمند یک بسته سیاستگذاری در این حوزه هستیم، شاید لازم باشد همانطور که مرکز پژوهش‌های مجلس نیز پیشنهاد داده سن بازنشستگی در ایران افزایش پیدا کند؛ پیشنهادی که زمانی دولت نیز در قالب برنامه ششم توسعه آن را لحاظ کرده بود اما حذف شد، چون بررسی‌ها نشانگر آن است که سن بازنشستگی در ایران به طور متوسط ۱۰ سال پایین تر از سایر کشورهای جهان است و این امر در حال حاضر تعادل منابع و مصارف صندوق‌های بازنشستگی را برهم زده است، به هر روی اولویت اول این صندوق‌ها افزایش بهره‌وری شرکت‌های زیرمجموعه آنهاست.